Walidacja procesu
Definicja
Walidacja procesu to udokumentowany dowód, że proces prowadzony w ustalonym zakresie parametrów przebiega skutecznie oraz w sposób powtarzalny i umożliwia wytwarzanie produktu leczniczego, spełniającego ustalone w specyfikacji wymagania i cechy jakościowe.
Wyróżniamy rodzaje walidacji procesowej:
- walidacja prospektywna (walidacja przeprowadzona przed rozpoczęciem rutynowego wytwarzania produktów przeznaczonych do sprzedaży),
- walidacja równoczesna (walidacja przeprowadzona w wyjątkowych okolicznościach, uzasadnionych znaczącymi korzyściami dla pacjentów, gdzie badania walidacyjne prowadzone są dla serii przeznaczonych do sprzedaży)
- walidacja retrospektywna która już nie jest akceptowalnym podejściem w przypadku wytwarzania produktów leczniczych. Tego typu walidację można prowadzić w przypadku wytwarzania substancji czynnych.
![](https://ecvalidation.com/wp-content/uploads/2024/06/process-min_cropped_4.jpeg)
Podejścia do walidacji procesu
Tradycyjna Walidacja Procesu
Ciągła Weryfikacja Procesu
Podejście hybrydowe
Okresowa weryfikacja bieżącego procesu podczas cyklu życia
Bracketing
Strategia walidacji procesu wytwarzania powinna zostać zdefiniowana w oparciu o czynniki wpływające na konieczność przeprowadzenia walidacji/rewalidacji np:
Transfer produktu
Nowy produkt
Nowe urządzenie/nowa linia/nowe oprzyrządowanie
Zmian materiałów wyjściowych/zmian dostawców materiałów
Zmianę parametrów operacyjnych procesu
Zwiększenie skali (scale up)
Cel walidacji procesu
Walidacja procesu ma na celu ustalenie, czy wszystkie istotne atrybuty jakościowe i parametry procesowe mogą być powtarzalnie realizowane przez określony proces technologiczny, co zapewni zatwierdzony proces i jakość produktu, w tym:
krytyczne atrybuty jakościowe,
krytyczne parametry procesu,
krytyczne atrybuty materiałów,
krytyczne parametry kontroli międzyprocesowej.
Dokumentacja procesu oceny parametrów, atrybutów i ich krytyczności powinna być klarowna i uwzględniać wyniki analizy ryzyka.
Proces walidacji nowych produktów powinien obejmować wszystkie dostępne dawki przeznaczone do sprzedaży oraz wszystkie lokalizacje produkcyjne, w których wytwarzany jest sprzedawany produkt. Proces powinien być prowadzony przez personel standardowo zaangażowany w wytwarzanie.
Serie walidacyjne powinny być wytwarzane w ilościach zgodnych z rejestracją dossier oraz przy użyciu urządzeń przewidzianych do produkcji serii rutynowych. Walidacja procesu powinna być oparta o statystyczną analizę wyników (z użyciem wskaźników zdolności procesu).
W eCValidation świadczymy usługę walidacji procesu w zakresie:
Wytwarzania produktów leczniczych dla form stałych, półstałych i płynnych
Wytwarzania produktów leczniczych dla form wziewnych (aerozole)
Wytwarzania wyrobów medycznych (MDR oraz IVDR)
Wytwarzania substancji czynnych API
Procesu aseptycznego: media fill
Procesu pakowania
Zanim zaczniemy proces walidacji, powinny być spełnione poniższe kwestie:
Przeprowadzone i udokumentowane szkolenie personelu
Zwalidowane metody analityczne i mikrobiologiczne
Materiały wyjściowe i opakowaniowe powinny być dostarczane od kwalifikowanych dostawców
Dokumentacja musi być zatwierdzona przed rozpoczęciem procesu
Pomieszczenia, urządzenia, media i systemy pomocnicze muszą być skwalifikowane
Systemy skomputeryzowane zwalidowane
Przykładowy projekt:
Walidacja procesu wytwarzania tabletek powlekanych.
Zakres
Walidacja procesu wytwarzania tabletek obejmowała:
Naważanie surowców dla danych serii
Tabletkowanie
Przygotowanie granulatu i granulacja
Powlekanie
Rezultat wdrożenia
Proces walidacji wytwarzania tabletek powlekanych był prowadzony na dedykowanej linii technologicznej, w skład których wchodziły urządzenia: wagi, zbiorniki do przygotowania płynu granulującego, mieszarko-granulator, suszarnia fluidowa, młynek do granulacji, mieszalnik bębnowy – obrotowy, tabletkarka, mieszalnik do przygotowania otoczki/filmu oraz powlekarka.
Powyższe urządzenia zostały wcześniej skwalifikowane przez nasz zespół (eCValidation).
Podczas walidacji procesu określono krytyczne parametry procesu dla:
- granulatu mokrego: czas mieszania, prędkość mieszania, prędkość głowicy i czas granulacji (mające wpływ na homogenność i jakość granulacji)
- granulatu suchego: temperatura powietrza i produktu, czas suszenia, czas i prędkość mieszania,
- tabletkowania: prędkość procesu, siła nacisków stemplowania.
Określono także krytyczne cechy jakościowe dla tabletek powlekanych oraz określono ich częstotliwość badania: m.in. strata masy po suszeniu w granulacie, masa tabletki, twardość tabletki, średnica tabletki, grubość tabletki, czas rozpadu, masa tabletek podczas i po procesie powlekania.
Pomimo krótkiego terminu realizacji projektu, dużej ilości pracy i stopnia złożoności procesu, walidacja zakończyła się w deklarowanym czasie projektu (z wynikiem pozytywnym).
Po zakończonej walidacji procesu sporządzony został raport podsumowujący.